Etik, Başvuru ve Yayın Politikası

ETİK, BAŞVURU VE YAYIN POLİTİKASI

ETİK POLİTİKASI

Alanında uzman kişilerce değerlendirilen akademik bir dergide bilimsel çalışmaların yayımlanması, güvenilir ve tutarlı bir bilgi üretim sürecinin sürdürülebilirliği açısından temel bir gerekliliktir. Bu süreç, yalnızca yayımlanan çalışmaların niteliğini değil; aynı zamanda yazarların akademik sorumluluğunu, bu çalışmaları destekleyen kurumların güvenilirliğini ve derginin bilimsel itibarını da doğrudan yansıtır.

Hakem değerlendirmesine tabi tutulan çalışmalarda bilimsel yöntemlerin doğru, tutarlı ve şeffaf biçimde uygulanması ve desteklenmesi esastır. Bu nedenle yayımlama sürecine dâhil olan tüm paydaşların—yazarlar, hakemler, editörler ve dergiyi yayımlayan kurumlar—etik sorumluluklar konusunda ortak bir anlayışa sahip olması büyük önem taşır. İVT, bu süreçlerin tamamında Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen ilke ve rehberleri esas alır.

Gerekli Bilgilerin Doğru ve Eksiksiz Aktarımı

Özgün araştırmalarını makale hâline getiren yazarlar, gerçekleştirdikleri çalışmayı açık, ayrıntılı ve anlaşılır biçimde sunmakla yükümlüdür. Araştırmanın amacı, yöntemi, veri toplama süreci ve elde edilen bulgular doğru şekilde aktarılmalı; başka araştırmacıların çalışmayı tekrar edebilmesine olanak tanıyacak ölçüde açıklama ve referans içermelidir.

Bilimsel gerçekliği yansıtmayan, kasıtlı biçimde çarpıtılmış, yanıltıcı veya eksik bilgi içeren ifadeler araştırma etiğine aykırı olup kabul edilemez. Bu ilke, yalnızca özgün araştırma makaleleri için değil; derleme yazılar, editoryal yazılar ve görüş bildiren metinler için de geçerlidir. Tüm bu çalışmalarda doğruluk, nesnellik ve akademik dürüstlük temel ölçütlerdir.

Veri Erişimi ve Verilerin Korunması

Yazarlardan, editoryal değerlendirme sürecinde veya yayımlama sonrasında gerekli görülmesi hâlinde, çalışmalarında kullandıkları veri, belge ve kaynaklara erişim sağlamaları talep edilebilir. Yazarlar, böyle bir talep durumunda söz konusu verilere erişimi mümkün kılmakla yükümlüdür.

Ayrıca, araştırmanın yayımlanmasından sonra da makul bir süre boyunca verilerin ve araştırma materyallerinin saklanması, bilimsel doğrulanabilirlik ve akademik şeffaflık açısından tavsiye edilir. Ancak kişisel veriler, gizlilik yükümlülükleri veya yasal sınırlamalar söz konusuysa, bu durum açıkça belirtilmeli ve ilgili düzenlemelere uyulmalıdır.

Yayın Etiği İhlalleri ve İntihal Politikası

İVT’ye gönderilen tüm çalışmalar, bilimsel etik ilkelere uygun olmalı ve özgünlük esasına dayanmalıdır. Yayın sürecinde aşağıda belirtilen etik ihlaller kesinlikle kabul edilmez:

İntihal ve öz-intihal
Veri uydurma ve/veya veri çarpıtma
Mükerrer (çift) yayın
Yanıltıcı beyanlar ve etik kurul onayı gerektiren durumlarda izin eksikliği

Bu tür ihlallerin tespit edilmesi hâlinde, değerlendirme sürecinin hangi aşamasında olursa olsun ilgili çalışma reddedilir veya yayımlanmışsa geri çekme prosedürleri işletilir.

3.1. İntihal (Plagiarism)

İntihal; başka bir çalışmanın, fikrin, verinin veya metnin uygun atıf yapılmaksızın kısmen ya da tamamen kullanılmasıdır. Yazarın kendi daha önce yayımlanmış çalışmalarından uygun atıf yapılmaksızın yapılan alıntılar (öz-intihal) da bu kapsamda değerlendirilir. İntihal tespit edilen çalışmalar, değerlendirme sürecinin herhangi bir aşamasında reddedilir.

3.2. Veri Uydurma ve/veya Çarpıtma

Veri uydurma, gerçekte var olmayan verilerin üretilmesini; veri çarpıtma ise elde edilen verilerin kasıtlı olarak değiştirilmesini, seçici biçimde sunulmasını veya yanlış yorumlanmasını ifade eder. Bu tür uygulamalar bilimsel dürüstlüğe aykırıdır ve ciddi etik ihlal olarak değerlendirilir.

3.3. Mükerrer Yayın

Daha önce yayımlanmış veya başka bir dergide değerlendirme sürecinde olan bir çalışmanın, önemli ölçüde benzer içerikle dergiye sunulması mükerrer yayın olarak kabul edilir. Yazarlar, çalışmalarının özgün olduğunu ve eş zamanlı olarak başka bir yerde değerlendirilmediğini beyan etmekle yükümlüdür.

Bununla birlikte, çeviri makaleler veya belirli belge türleri gibi istisnai durumlarda, gerekli etik ve editoryal koşullar sağlandığı takdirde birden fazla yayımlanma kabul edilebilir. Bu durumda ilk yayına açık atıf yapılması ve ilgili editörlerin karşılıklı onayının bulunması zorunludur.

3.4. İntihal Tespit Araçları

İVT’ye gönderilen tüm makaleler, editoryal değerlendirmenin bir parçası olarak güvenilir intihal tespit yazılımları (örn. iThenticate, Turnitin vb.) aracılığıyla taranabilir. Elde edilen benzerlik oranları nicel bir eşik olarak değil, bağlam ve içerik dikkate alınarak nitel biçimde değerlendirilir.

KAYNAKLARIN TANIMI
Diğer yazarların çalışmalarının tanımı düzgün bir şekilde yapılmalıdır. Kaynak gösterilen eserin temel çeperini belirleyen yayımlar alıntılanmalıdır. Bir konuşmadan, mektuplaşmadan ya da üçüncü şahıslarla yapılan bir tartışmadan elde edilen özel bilgiler, kaynağın yazılı izni olmadan kullanılmamalı veya aktarılmamalıdır. Resmî yazışmalar ve başvurular gibi gizli servislerden elde edilen özel bilgiler, bu servislere içkin çalışmaların yazarlarının yazılı izni olmadan kullanılmamalıdır.

ETİK KURALLAR VE ETİK KURUL İZNİ

Sosyal bilimler dâhil olmak üzere tüm bilim alanlarında yürütülen araştırmalarda araştırma ve yayın etiğine uygunluk temel bir zorunluluktur. Etik kurul onayı gerektiren klinik, deneysel ve uygulamalı araştırmalarda ilgili etik kuruldan izin alınmış olmalı; bu izin makalede açıkça belirtilmeli ve gerektiğinde belgelendirilebilmelidir. Yazarlar, çalışmalarında Araştırma ve Yayın Etiğine uyulduğuna dair açık bir beyana yer vermekle yükümlüdür.

Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar

Aşağıda belirtilen araştırma türleri için etik kurul onayı alınması zorunludur:

Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ve nicel araştırmalar,
İnsanlar ve hayvanlar (materyal ve veriler dâhil) üzerinde deneysel veya diğer bilimsel amaçlarla yürütülen çalışmalar,
İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalar,
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında değerlendirilen retrospektif çalışmalar,
Olgu sunumlarında aydınlatılmış onam formunun alınmasını gerektiren durumlar,
Başkalarına ait ölçeklerin, anketlerin, fotoğrafların veya benzeri materyallerin kullanılması,
Fikir ve sanat eserlerinin kullanıldığı çalışmalarda telif haklarına tabi içerikler.

Bu kapsamda yürütülen tüm araştırmalarda, etik kurul izninin hangi kurumdan alındığı, izin tarihi ve karar veya sayı numarası makale metninde açıkça belirtilmelidir.

Etik Kurul İzninden Muaf Tutulan Durumlar

Aşağıdaki durumlarda geriye dönük etik kurul izni aranmaz; ancak bu hususların makalede açıkça belirtilmesi zorunludur:

2020 yılı öncesine ait araştırma verilerinin kullanıldığı çalışmalar,
Yüksek lisans veya doktora tezlerinden üretilmiş çalışmalar (makalede açıkça belirtilmek kaydıyla),
Daha önce dergiye başvurusu yapılmış, kabul edilmiş ancak henüz yayımlanmamış çalışmalar.

Üniversite mensubu olmayan araştırmacılar, bulundukları bölgede faaliyet gösteren yetkili etik kurullara başvurmakla yükümlüdür.

İnsan ve Hayvan Deneklerine İlişkin Etik Beyan

Çalışmada insan veya hayvan deneklerinin kullanılması söz konusu ise, araştırmanın uluslararası etik deklarasyonlara, kılavuzlara ve ilgili mevzuata uygun biçimde yürütüldüğü açıkça beyan edilmelidir. Katılımcılardan alınan verilerde gizlilik, gönüllülük ve bilgilendirilmiş onam ilkeleri esas alınır.

Yasal ve Özel İzinler

Dergilerde yayımlanacak makalelerde, etik kurul iznine ek olarak yasal veya özel izinlerin gerekip gerekmediği de açıkça belirtilmelidir. Gerekli olması hâlinde, izinlerin hangi kurumdan alındığı, tarihi ve ilgili belge bilgileri makale metninde yer almalıdır.

YAZARLIK, YAZAR KADROSU VE KATKI BEYANI

Bir çalışmada yazar olarak yer alabilmek, araştırmanın bilimsel içeriğine anlamlı ve doğrudan katkı sağlamayı gerektirir. İVT’de yayımlanacak çalışmalarda yazar kadrosu; araştırma fikrinin geliştirilmesi, çalışmanın tasarımı, verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanması, makalenin yazılması, önemli ölçüde gözden geçirilmesi ya da tercümesi aşamalarından en az birine bilimsel katkı sunmuş kişilerle sınırlıdır.

Bu ölçütleri karşılayan kişiler yardımcı yazar (co-author) olarak listelenir. Yardımcı yazar olarak belirtilen tüm kişiler aşağıdaki koşulları sağlamış olmalıdır:

Çalışmanın içeriğine bilimsel ve entelektüel düzeyde katkıda bulunmuş olmak,
Makalenin nihai hâlini görmüş ve onaylamış olmak,
Çalışmanın yayımlanmak üzere dergiye sunulması konusunda ortak mutabakata varmış olmak,
Çalışmanın bütününden, kendi katkı alanlarıyla sınırlı olmak üzere sorumluluk almayı kabul etmek.

Araştırma sürecinin yalnızca belirli aşamalarında katkı sunan; örneğin teknik destek, veri toplama yardımı, dil düzenlemesi, idari veya mali destek sağlayan ancak çalışmanın bilimsel içeriğine doğrudan ve belirleyici bir katkı yapmayan kişiler yazar kadrosuna dâhil edilmez. Bu kişiler, uygun görülen durumlarda “Katkıda Bulunanlar” veya “Teşekkür” bölümünde açıkça belirtilir.

Yazışmayı Yürüten Yazarın Sorumluluğu

Yazışmayı yürüten yazar (corresponding author);

Yardımcı yazar olarak listelenen tüm kişilerin doğru ve eksiksiz şekilde beyan edildiğini,
Çalışmaya hak eden hiçbir kişinin yazar listesinin dışında bırakılmadığını,
Bilimsel katkı sunmayan hiçbir kişinin yazar olarak gösterilmediğini,
Tüm yardımcı yazarların çalışmanın nihai sürümünü onayladığını ve yayımlanmak üzere dergiye sunulmasına rıza gösterdiğini

beyan ve taahhüt eder.

Yazar Kadrosunda Değişiklikler

İVT, kabul edilmiş bir çalışmayı yayımlamadan önce yazar isimlerinde değişiklik yapılmasına belirli koşullar altında izin verir. Yayımlama öncesinde yazar ekleme, çıkarma veya sıralama değişikliği talepleri, yazışmayı yürüten yazar tarafından yazılı olarak İVT Sekreterliği’ne iletilmelidir.

Bu talepler aşağıdaki unsurları içermelidir:

İlgili yazarın eklenme, çıkarılma veya yeniden sıralanma gerekçesi,
Tüm yazarların bu değişiklik konusunda hemfikir olduklarını gösteren ayrı ayrı yazılı onayları,
Eklenen veya çıkarılan yazarın da açık onayı.

Yazışmayı yürüten yazar dışında bir kişi tarafından iletilen talepler dikkate alınmaz ve ilgili yazara iade edilir. Böyle bir talep sürecinde, yayıma hazırlanan çalışmanın basım süreci, yazar kadrosu konusunda uzlaşı sağlanana kadar askıya alınabilir. Çalışma yayımlandıktan sonra yazar kadrosuna ilişkin değişiklik talepleri kabul edilmez.

ÇIKAR ÇATIŞMALARI, PATENT BEYANI VE FİNANSMAN BEYANI

İVT’de yürütülen tüm yayın süreçlerinde, bilimsel tarafsızlığın, güvenilirliğin ve şeffaflığın korunması esastır. Bu amaçla yazarlar, hakemler ve editörler; değerlendirme sürecini etkileyebilecek veya bu yönde algı oluşturabilecek her türlü çıkar çatışmasını açık ve eksiksiz biçimde beyan etmekle yükümlüdür.

Yazar Çıkar Çatışmaları

Tüm yazarlar, araştırmalarına başlamalarını takip eden son üç yıl içinde, çalışmalarını uygunsuz biçimde etkileyebilecek veya bu yönde algılanabilecek kişi ya da kurumlarla olan mali, kişisel, kurumsal veya benzeri ilişkilerini dergiye açıkça beyan etmek zorundadır.

Beyan edilmesi gereken çıkar çatışmaları mevcut veya potansiyel olabilir. Tereddüt hâlinde, ilgili ilişkinin çıkar çatışması olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinden bağımsız olarak beyan edilmesi esas alınır.

Açıkça beyan edilmesi gereken durumlara aşağıdakiler dâhil olmak üzere ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla her türlü ilişki ve bağlantı girer:

İstihdam ilişkileri,
Danışmanlık hizmetleri,
Sermaye veya hisse sahipliği,
Hizmet ve telif ücretleri,
Noter tasdikleri,
Patent başvuruları ve tescilleri,
Hibe, burs ve diğer finansman kaynakları.

Olası çıkar çatışmaları, mümkün olan en erken aşamada dergiye bildirilmelidir. Çıkar çatışmasının bulunmaması hâlinde bu durum da açıkça belirtilmelidir.

Tüm yazarlar, makalenin sonunda yer alacak “Patent Beyanı” alt başlığı altında; çalışmanın yayımlanmak üzere sunulmasından itibaren üç yıl içinde gerçekleşmiş veya gerçekleşme potansiyeli bulunan tüm çıkar çatışmalarını ve görüş ayrılıklarını açık ve eksiksiz biçimde belirtmekle yükümlüdür.

Finansman Beyanı

Araştırmanın yürütülmesinde kullanılan tüm finansal kaynaklar, “Finansal Kaynaklar” başlığı altında, Kaynakça bölümünden hemen önce ayrı bir bölüm olarak sunulmalıdır.

Yazarlar;

Finansman sağlayan kişi veya kurumları,
Bu kişi veya kurumların çalışmanın tasarımı, veri toplama ve analiz süreçleri, verilerin yorumlanması, makalenin yazımı ve yayımlanmak üzere sunulmasına ilişkin kararlardaki rollerini

açık ve şeffaf biçimde belirtmekle yükümlüdür.

Hakem Çıkar Çatışmaları

Hakemler, değerlendirmekle görevlendirildikleri çalışmalarla ilgili tarafsızlıklarını etkileyebilecek herhangi bir mali, kurumsal veya kişisel çıkar çatışması bulunması hâlinde, durumu dergiye derhâl bildirmeli ve değerlendirme sürecinden çekilmelidir.

Hakemler, değerlendirme sürecinde gizlilik ilkesine uymak ve görüşlerini yalnızca bilimsel ölçütler çerçevesinde, nesnel ve yapıcı biçimde sunmakla yükümlüdür.

Editör Çıkar Çatışmaları

Editörler, değerlendirdikleri veya karar verdikleri çalışmalarla ilgili doğrudan ya da dolaylı bir çıkar çatışması bulunması hâlinde, ilgili sürece dâhil olmaz ve dosyayı bağımsız bir editöre devreder.

Editoryal kararlar; yazarların kişisel özellikleri, kurumsal aidiyetleri veya dış etkenlerden bağımsız olarak yalnızca bilimsel liyakat, özgünlük ve etik uygunluk temelinde alınır.

Beyanların Değerlendirilmesi

COPE ilkeleri gereğince, çıkar çatışması beyanları editoryal değerlendirme sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. İVT, beyan edilen bilgileri editoryal karar süreçlerinde dikkate alma ve gerekli gördüğü durumlarda bu beyanları yayımlama hakkını saklı tutar.

Yanlış, eksik veya yanıltıcı beyanların tespit edilmesi hâlinde, dergi ilgili etik ihlal prosedürlerini uygulama ve gerekli yaptırımları hayata geçirme yetkisine sahiptir.

VERİ ERİŞİLEBİLİRLİĞİ, TEKRARLANABİLİRLİK VE AÇIK BİLİM POLİTİKASI

Bilimsel bilginin doğrulanabilirliği ve sürdürülebilirliği açısından, araştırma verilerinin erişilebilirliği ve araştırma süreçlerinin tekrarlanabilir olması büyük önem taşır. İVT, şeffaflığı ve bilimsel güvenilirliği desteklemek amacıyla açık bilim ilkelerini benimser ve teşvik eder.

Veri Erişilebilirliği

Yazarlar, makalelerinde kullanılan verilerin, analiz kodlarının ve araştırma materyallerinin erişilebilirliğini mümkün olan en yüksek düzeyde sağlamayı taahhüt eder. Editoryal değerlendirme sürecinde veya yayımlama sonrasında, gerektiğinde bu verilerin incelenebilmesi amacıyla yazarlardan veri paylaşımı talep edilebilir.

Veriler;

Kurumsal veya ulusal veri arşivlerinde,
Açık erişimli dijital veri havuzlarında,
Ya da makul gerekçeler sunulması hâlinde, yazarlardan talep edilmek üzere

saklanabilir.

Kişisel veriler, gizlilik yükümlülükleri, telif hakları veya yasal sınırlamalar nedeniyle paylaşılamayan veriler söz konusuysa, bu durum makalede açıkça belirtilmeli ve veriye erişim kısıtlamalarının gerekçesi net bir biçimde ifade edilmelidir.

Tekrarlanabilirlik

Yazarlar, çalışmalarında kullandıkları yöntemleri, araştırma tasarımını ve analiz süreçlerini; başka araştırmacıların benzer koşullarda çalışmayı yeniden yürütebilmesine imkân tanıyacak açıklık ve ayrıntı düzeyinde sunmakla yükümlüdür.

Tekrarlanabilirlik ilkesine uygunluk;

Kullanılan ölçüm araçlarının,
Veri toplama süreçlerinin,
Analiz yöntemlerinin ve istatistiksel tekniklerin

açık ve doğru biçimde raporlanmasını gerektirir.

Açık Bilim Uygulamaları

İVT, açık erişim, açık veri ve açık yöntem uygulamalarını teşvik eder. Ancak açık bilim uygulamaları, etik, hukuki ve gizlilik yükümlülükleriyle çelişecek biçimde zorunlu tutulmaz.

Yazarlar, çalışmalarıyla ilgili olarak;

Açık veri paylaşımı,
Açık kaynak kod kullanımı,
Ön baskı (preprint) yayımlama

gibi uygulamalara başvurmuşlarsa, bu durum makalede açıkça belirtilmelidir.

Sorumluluk ve Editoryal Değerlendirme

Veri erişilebilirliği ve tekrarlanabilirlik ilkelerine uyum, editoryal değerlendirme sürecinin bir parçası olarak ele alınır. Editörler, gerekli gördükleri durumlarda ek açıklama veya belge talep edebilir.

Yanıltıcı, eksik veya gerçeğe aykırı veri beyanlarının tespit edilmesi hâlinde, ilgili etik ihlal prosedürleri işletilir ve COPE rehberleri doğrultusunda gerekli işlemler yapılır.

BAŞVURU ÖNCESİ YAPILMASI GREKENLER
Yazarlar, başvuru yapmadan önce dergimizin yazım kurallarını incelemeli ve metinlerinin bu kurallara tamamen uyum sağladığından emin olmalıdır. Yazım kurallarına dergimizin web sitesinden erişilebilir.

BAŞVURU & MAKALE YAYINLAMA ÜCRETİ
İVT, yazarlardan makale gönderme ücreti talep etmemektedir. Yazarlar yalnızca kabul sonrasında gerçekleşen tashih ve proofreading masraflarından sorumludur.

YAYINLAMA İÇİN SIRAYA KOYMA
Tüm düzeltme ve gözden geçirme işlemleri sona erdikten sonra Yayın Kurulu, makalelerin yer alacağı sayıyı çıkarmaya vermektedir. Normalde makaleler arz ediliş tarihlerine göre sıralanır; ancak, kimi hâllerde özel durumlar ve dosyalarla ilgili bazı istisnalar söz konusu olabilmektedir. Böyle bir karar alındığında yazar(lar) bu hususta bilgilendirilirler.

KABUL MEKTUBU
Eğer yazar ihtiyaç duyar ya da talep ederse, kendisine yayın kurulu tarafından makalesinin durumunu belirten bir kabul mektubu gönderilebilmektedir. Bu mektup, yazarın daha sonra resmî süreçlerde ihtiyaç duyabileceği Dijital Nesne Tanımlayıcı (Digital Object Identifier: DOI) numarasını içermektedir.

DOI KULLANIMI
DOI, alıntılama yapmak ve elektronik dokümanlara bağlantı vermek için kullanılabilmektedir. DOI, elektronik yayımlamanın başlangıcında yayımcı tarafından belgelere atanan, alfa-nümerik şeritlerden oluşur ve benzersizdir. Atanan DOI hiçbir şekilde değişmez. Bu sebeple, bir dokümandan alıntılama yapmak için uygun bir araçtır, özellikle de henüz tam kaynakça bilgisi hazır olmayan basım aşamasındaki makaleler için.
İVT için verilmiş doğru bir DOI örneği (internet adresi formatında; human.society.Volume Number.Issue Number.Article Number): http://dx.doi.org/10.12658/M0217

DOI internet üzerindeki herhangi bir belgeye bağlantı oluşturmak için kullanıldığında bu tanımlayıcı kati suretle değişmez.

AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ
İVT, makale başvurularını Açık Dergi Sistemi kanalıyla kabul etmektedir. Tüm yayımlanmış makalelere ve değerlendirmelere www.insanvetoplum.org adresinden ulaşılabilir. Başvurular internet sitemiz aracılığıyla tamamen çevrimiçi olarak aktarılmalıdır.
Açık Dergi Sistemi; Halk Bilim Projesi tarafından geliştirilen, araştırmalara erişimi genişletmek ve iyileştirmek için resmi kurumlarca finanse edilen bir dergi yönetim ve yayımlama sistemidir. Açık Dergi Sistemi, başvurulardan çevrimiçi yayımlamaya ve indekslemeye, tarafsız yayımlama aşamasının her safhasında yardımcı olur ve araştırmaların gerek genel gerekse de bilimsel niteliklerinin geliştirilmesinin yollarını araştırır. Yönetim sistemi sayesinde araştırma indekslemesine ve araştırmalar için sağlanan içeriğe ulaşılabilir. Açık Dergi Sistemi, daha fazla dergiye erişme açık yayım yapma anlamında geçerli bir seçenek sunabilmek amacıyla geliştirilmiştir ve dünya çapında tüm dergilerin yararlanabileceği, açık kaynaklı, ücretsiz bir yazılımdır; çünkü erişim kolaylığı bir derginin okur kitlesini artırdığı gibi, küresel ölçekte topluma sağlayacağı katkıyı da yükseltir.

TELİF HAKKI

Yazarların, İVT’ye sunmuş oldukları makalelere bir telif hakkı onayı yazısı eklemeleri gerekmektedir. Bu onay ile yazarlar, çalışmanın yayıma kabulü durumunda, bu fikri eserin telif haklarının kendilerine ait olduğunu, ancak eserin ticari haklarının yayıncıya ait olduğunu kabul ederler. Eser, yayıncı tarafından, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0) koşulları altında yayımlanacaktır.

Bu lisans kapsamında, yazar(lar) eserlerini ticari olmayan amaçlarla yeniden kullanabilir, depolayabilir, dağıtabilir ve herhangi bir ortamda çoğaltabilir. Eser, doğru şekilde atıfta bulunulmak kaydıyla kamuya açık bir şekilde paylaşılabilir ve içerik değiştirilmeden veya ticari amaçlarla kullanılmadan dağıtılabilir.

Eserlerini dergiye sunarak, yazar(lar) yukarıda belirtilen lisansın şartlarını ve açık erişim ilkelerini kabul eder ve eserlerinin kamusal paylaşımına izin verir.

DERGİ NÜSHALARI
Yazışmayı yürüten yazara, herhangi bir ücret talep edilmeksizin elektronik posta aracılığıyla makalenin PDF dosyası da gönderilecektir.

DEĞERLENDİRME SÜRECİ, GİZLİLİK VE TARAFSIZLIK İLKELERİ

İVT’de yayımlanmak üzere gönderilen tüm çalışmalar, bilimsel niteliğin ve etik uygunluğun sağlanması amacıyla çift-kör hakemli değerlendirme sürecine tabi tutulur. Yazarların ırkına, cinsiyetine, dinsel görüşüne, etnik kökenine, vatandaşlığına, politik yönelimine, yaşına ya da ününe bakmaksızın yayımlanmak üzere yapılan başvurular, tüm çalışmaların hakemlik süreci; tarafsızlık, gizlilik ve akademik dürüstlük ilkeleri doğrultusunda yürütülür.

Editörlerin Görevleri

Yayımlama Kararı
Tarafsızlık
Gizlilik
Görüş Ayrılıkları ve Beyanat
Araştırmalarda yer alma iş birliği

Editörlerin Görüş Beyanı
İVT, editörlerinden onların tarafsız değerlendirmelerini etkileme potansiyeli olarak görülebilecek görüşleri hakkında kısa bir açıklama yazısı yazmalarını istemektedir. Böylesi bir şeffaflık, yazarlara ve okurlara duyulan etik bir borcun gereğidir, ayrıca yazarlardan, hakemlerden ve kitabı değerlendirenlerden beklenen görüş beyanı koşulunun eşit bir karşılığıdır. Yazı işleri ekibinden, kendilerini potansiyel bir görüş ayrılığı ortaya çıkarma ihtimali bulunan, karar üreten düzenlemelerden uzak tutmaları beklenmektedir.

Değerlendirmeyi Yapacak Kişilerin Seçimi ve Görevleri
İVT’nin eserleri değerlendirilmesi, makalelerde ele alınan konuların uzmanları arasından seçilen en az üç hakem tarafından gerçekleştirilmektedir. Seçilme nedenleri ise nesnellikleri ve bilimsel bilgi birikimlerinden ileri gelmektedir. Değerlendirmeleri yapacak tüm kişiler, İVT’nin kendilerinden neler beklediği konusunda bilgilendirilmektedir. Her birinden değerlendirme formu doldurmaları ve eğer gerekiyorsa ayrı bir rapor hazırlamaları istenmektedir. Herhangi bir makalenin konusu üzerinde görüş ayrılığına sahip olan kişiler, o makaleyi değerlendiremezler (Örneğin yazarlardan birine katkıda bulunmuş ya da onunla iş birliği yapmış ya da çalışma hakkında objektif bir fikir sunamayacak durumda olan; ayrıca eseri gözden geçirilen bir kurumun çalışanı ya da bu kurumun rakibi olan, özel politik ve ideolojik görüşlere sahip kimseler gibi). Bu kişilerin, makale henüz hakem heyetine sunulmadan yayın kuruluyla bağlantıya geçip olası bir görüş ayrılığını/çıkar çatışmasını belirtmesi gerekmektedir.

Değerlendirme Sürecinin Gelişimi
İVT’nin editörleri, rutin olarak makaleleri nitelik yönünden gözden geçirirler. Değerlendirme niteliğinin derecelendirilmesi ve değerlendirmeyi yapanların diğer performans özellikleri, en uygun İVT verimini sağlamak için belirli aralıklarla gözden geçirilir. Değerlendirme tamamlama süresi gibi performans ölçütlerinden, derginin verimine katkı sağlayacak işlemlerdeki değişiklikleri gözden geçirmek için yararlanılmalıdır. Bireysel performanslar gizli tutulur. İVT’nin niteliğine herhangi bir katkı sağlamayan editörler, yayın kurulundan çıkarılabilmektedir.

Hakemlik Süreci

Ön değerlendirmeyi geçen çalışmalar, alanında uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. İVT’de hakem değerlendirmeleri; profesyonel, dürüst, incelikli, dakik ve yapıcı bir çerçevede yürütülür. Hakemler, değerlendirme sürecinde bilimsel nesnelliği esas alır ve çalışmanın geliştirilmesine katkı sağlamayı temel amaç olarak benimser.

Yüksek nitelikli ve güvenilir bir hakem değerlendirmesi için hakemlerin aşağıda belirtilen sorumlulukları yerine getirmeleri beklenir:

Değerlendirmeyi yapanlar, çalışma tertibinin ve yöntembiliminin zayıf ve sağlam yönlerini tespit edip bunlar üzerine yorumlarını beyan etmelidir.
Değerlendirmeyi yapanlar, yazarın veri işleyişindeki (verinin kısıtlı olabileceğini de hesaba katarak) becerisini doğru ve yapıcı bir biçimde eleştirmelidir.
Değerlendirmeyi yapanlar, çalışmanın tertibine, yöntembilimine, sonuçlarına ve işlenişine bakmaksızın bunun yazılı bir iletişim aracı olarak zayıf ve sağlam yönlerini belirlemelidir.
Değerlendirmeyi yapanlar, çalışmanın etik kaygılar uyandırabilecek bir içeriğe ya da bilimsel anlamda düşük standartlara sahip olup olmadığı konusunda düşüncelerini açıklamalıdır.
Değerlendirmeyi yapanlar, çalışmanın geliştirilebilmesi için yazarlara faydalı tavsiyelerde bulunmalıdır.
Değerlendirmeyi yapanların eleştirileri, yazara karşı yapıcı ve profesyonel olmalıdır.
Değerlendirme, editöre, çalışmanın kabulü (ve/veya yeniden gözden geçirilmesi) konusunda karar verebilmesi için doğru bir bakış açısı ve içerik sağlamalıdır (ve/veya yeniden gözden geçirilmesi).
Değerlendirmeyi yapanlardan, alıntı kullanılmamış çalışmaları belirlemeleri ve çalışmanın daha önce hangi ögelerinin aktarıldığını bildirmek üzere alıntılar kullanmaları beklenmektedir. Değerlendirmeyi yapanlar, ayrıca incelenen metin ile başka bir dergide basılmış ya da İVT’ye başvuruda bulunulmuş herhangi bir çalışma arasındaki çarpıcı benzerlikleri de bildirmelidir.
Değerlendirmeyi yapanlardan yazarla doğrudan bağlantıya geçmemeleri hassasiyetle beklenmektedir. Birçok durumda iki uzmanın görüşüne başvurulacaktır; ama bu uzmanların görüşleri, editörün söz konusu makale üzerine vereceği son kararla aynı olmayabilir. Kısmi de olsa bir hakemden tavsiye almak yazarlarda değerlendirme sürecine dair yanlış izlenimler uyandırabilir.

Hakem raporları doğrultusunda çalışma; kabul, düzeltme talebi veya ret kararlarından biriyle sonuçlandırılır. Editoryal kararlar, hakem görüşleri dikkate alınarak ve akademik gerekçelere dayalı biçimde alınır.

Gizlilik İlkesi

Hakemlik sürecinin tüm aşamalarında gizlilik esastır. Hakemler, kendilerine gönderilen çalışmaları ve bu çalışmalara ilişkin bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamaz. Değerlendirme sürecinde elde edilen bilgi ve veriler, kişisel veya akademik çıkar amacıyla kullanılamaz.

Editörler ve editoryal kurul üyeleri de değerlendirme sürecine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin gizliliğini korumakla yükümlüdür.

Tarafsızlık ve Nesnellik

Hakemler, değerlendirmelerini yalnızca çalışmanın bilimsel içeriğine dayanarak; yazarların kimliği, kurumsal aidiyeti, milliyeti, cinsiyeti, inançları veya siyasi görüşlerinden bağımsız biçimde yapmalıdır.

Hakemler, değerlendirme sürecini etkileyebilecek herhangi bir çıkar çatışması bulunması hâlinde durumu dergiye bildirmeli ve değerlendirme görevini kabul etmemelidir.

YAYIN SONRASI DÜZELTMELER, GERİ ÇEKME VE İTİRAZ SÜREÇLERİ

İVT’de yayımlanan çalışmaların bilimsel doğruluğunu ve güvenilirliğini korumak amacıyla, yayın sonrasında ortaya çıkabilecek hata, etik ihlal veya itirazlar şeffaf ve tutarlı süreçler çerçevesinde ele alınır. Bu süreçler, COPE rehberleri doğrultusunda yürütülür.

Yayın Sonrası Düzeltmeler

Yayımlanan bir çalışmada, bilimsel içeriği ve sonuçları etkilemeyen yazım, dizgi veya teknik hataların tespit edilmesi hâlinde, editoryal değerlendirme sonucunda düzeltme (corrigendum/erratum) yayımlanabilir.

Düzeltme talepleri;

Yazarlardan,
Okuyuculardan,
Editörlerden veya hakemlerden

gelebilir. Düzeltmenin kapsamı ve biçimi, editoryal kurul tarafından belirlenir ve ilgili makaleyle açık biçimde ilişkilendirilerek yayımlanır.

Geri Çekme (Retraction)

Bilimsel bütünlüğü ciddi biçimde zedeleyen durumların tespit edilmesi hâlinde, ilgili çalışma geri çekilir. Geri çekme kararı, editoryal kurul tarafından ve gerekli durumlarda yazarlarla iletişim kurularak alınır.

Geri çekmeyi gerektiren durumlara aşağıdakiler dâhil olmak üzere ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla şu ihlaller girer:

İntihal veya öz-intihal,
Veri uydurma veya veri çarpıtma,
Mükerrer yayın,
Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda izin eksikliği,
Ciddi metodolojik hatalar,
Yanıltıcı veya yanlış beyanlar.

Geri çekilen çalışmalar, dergi arşivinde yer almaya devam eder; ancak açıkça “geri çekilmiştir” ibaresiyle işaretlenir ve geri çekme gerekçesi kamuya açıklanır.

Endişe Bildirimi (Expression of Concern)

Editoryal değerlendirme sürecinde veya yayın sonrasında, bir çalışmaya ilişkin ciddi etik veya bilimsel şüphelerin bulunması ancak kesin sonuca ulaşılamaması hâlinde, editoryal kurul endişe bildirimi yayımlayabilir.

Bu bildirim, ilgili inceleme süreci tamamlanana kadar okuyucuları bilgilendirmek amacıyla kullanılır.

İtiraz Süreci

Yazarların editoryal kararlar veya hakem değerlendirmelerine ilişkin gerekçeli itirazlarını editor@insanvetoplum.org e-posta adresini yazılı olarak iletmeleri gerekir. İtirazlar, editoryal kurul tarafından tarafsız biçimde değerlendirilir.

Gerekli görülmesi hâlinde;

Çalışma yeni hakemlere gönderilebilir,
Editoryal süreç yeniden gözden geçirilebilir.

Editoryal kurulun itirazlara ilişkin verdiği kararlar kesindir.

Etik İhlal Bildirimi

Okuyucular, yazarlar veya hakemler; yayımlanmış veya değerlendirme sürecindeki çalışmalara ilişkin olası etik ihlalleri dergiye bildirebilir. Tüm bildirimler gizlilik içinde ele alınır ve COPE ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir.

OKUYUCU YORUMLARI, EDİTÖRE MEKTUPLAR ve YAYINLANMIŞ ÇALIŞMALARA YANITLAR

Dergi, bilimsel tartışmayı ve akademik etkileşimi teşvik etmek amacıyla, yayımlanmış makalelere ilişkin okuyucu yorumlarını, editöre mektupları ve eleştirel katkıları memnuniyetle karşılar. Bu katkılar, yapıcı, bilimsel ve etik çerçevede sunulmalıdır.

Okuyucu Yorumları ve Editöre Mektuplar:
Okuyucular, dergide yayımlanan çalışmalarla ilgili görüş, eleştiri veya katkılarını editöre mektup formatında iletebilir. Bu yazılar; bilimsel içeriğe odaklanmalı, kişisel itham veya hakaret içermemeli ve ilgili çalışmaya açık atıf yapmalıdır. Editöre mektuplar, editoryal ön değerlendirmeye tabi tutulur ve uygun görülenler yayımlanır.
Yayımlanmış Çalışmalara Yanıtlar:
Editör, yayımlanan bir makaleye yönelik eleştiri veya yorumların bilimsel açıdan anlamlı olması hâlinde, ilgili makalenin yazarlarına yanıt hakkı tanır. Yazar yanıtları, yapıcı ve kanıta dayalı olmalı; tartışmayı ileriye taşıyacak nitelikte hazırlanmalıdır. Gerekli görülen durumlarda, eleştiri ve yanıt metinleri birlikte veya ardışık sayılarda yayımlanabilir.
Okuyucu Kaynaklı Eleştiriler, Düzeltmeler ve Bildirimler:
Okuyucular tarafından bildirilen olası hata, eksiklik veya etik ihlal iddiaları editörler tarafından ciddiyetle ele alınır. Editörler, bu tür bildirimleri COPE yönergeleri doğrultusunda değerlendirir ve gerektiğinde yazarlardan açıklama talep eder.

İnceleme sonucunda;

Küçük hatalar için düzeltme (corrigendum/erratum),
Bulguların güvenilirliğini etkileyen ciddi sorunlar için editoryal ifade (expression of concern),
Geçerliliği ortadan kaldıran durumlarda geri çekme (retraction)
yoluna gidilebilir.

Dergi, okuyucu katkılarını ve eleştirilerini şeffaflık, tarafsızlık ve akademik dürüstlük ilkeleri çerçevesinde ele alır ve bilimsel kayıtların doğruluğunu korumayı temel sorumluluk olarak kabul eder.

BİLGİ KAYNAĞI
İVT’yi yayımlayan İlmi Etütler Derneği (İLEM), sosyal bilim insanları yetiştirmek ve bunları desteklemek şiarıyla 2002 yılında kurulmuştur. İLEM bünyesindeki çalışmalar, zeki ve sağduyulu öğrencilerin yetişmesine katkıda bulunmak maksadıyla karşılaştırmalı ve çok boyutlu disiplinler arası bir yaklaşım ile planlanmaktadır. İLEM, bu şekilde gerek Türkiye’de gerek yurt dışında çeşitli gruplara esin kaynağı olmayı ummaktadır.

İLEM, herhangi bir reklam girdisinin, yeniden basımların veya diğer ticari gelirlerin yayın kurulunun vereceği kararlar üzerinde etkisi ya da nüfuzu olamayacağını taahhüt etmektedir. Bununla beraber, editörlere yarar sağlayacağına kanaat getirildiği anda İVT Sekreteri, diğer dergiler ve/veya yayıncılarla iletişim kurmaktadır. Son söz olarak İLEM; etik meseleler, hatalar ve yazıyı geri çekme gibi hususlarda mümkün olan en iyi uygulamada bulunabilmek için diğer yayıncılar ve sektörel derneklerle yakinen çalışmakta, ihtiyaç duyulduğu takdirde ayrıcalıklı resmî değerlendirme ve danışmanlık hizmetleri de sunmaktadır.

Yayımlanmış veya değerlendirme safhasındaki herhangi bir çalışmaya dair etik bir kaygı oluştuğunda ve daha fazla bilgi almak için editor@insanvetoplum.org’daki elektronik posta adresi aracılığıyla editörle derhâl bağlantıya geçilebilir.