Makale

“Ortadaki Fili” Görmek: Dünyada ve Türkiye’de Sosyoekonomik Eşitsizliklerin Tezahürleri

Özet

Sosyoekonomik eşitsizlikler dünyada ve Türkiye’de gittikçe daha fazla dikkat çeken bir olguya dönüşmektedir. Zira son kırk yılda yaşanan iktisadi dönüşüm, sosyoekonomik eşitsizlikleri önemli ölçüde tetiklemekte ve farklı tezahürlerini açığa çıkarmaktadır. Bu sebeple konuya ilişkin bir ilgi artışı da söz konusudur. Böylece konunun farklı boyutlardan yeni araştırmalara konu olduğunu görmekteyiz. Eşitsizlikleri gini katsayısı gibi salt genel görünüm veren sayısal göstergeler üzerinden izlemenin tam anlamıyla vaka hakkında açıklayıcı olmayacağı değerlendirilmektedir. Zira gini katsayısı, tek boyutlu bir açıklama getirmekte ve çoğunlukla eşitsizliğin farklı boyutlarını gözden saklamaktadır. Bu nedenle son zamanlarda ülke içinde farklı gelir gruplarındaki daralma ve genişlemeyi takip etmeyi mümkün kılan hesaplamalar geliştirilmeye başlanmıştır. Değerlendirmedeki bu farklılık, toplumun hem gelir durumuna hem de değişen toplumsal dengelerine dair bir çerçeve sunmaya yönelik ihtiyaçtan kaynaklanmaktadır. Bu yazıda, en tepedeki büyük servet sahiplerinin, ortadaki rutin gelir sahiplerinin ve alttaki yoksulların kendi içindeki farklılaşmalarını da dikkate alarak küresel düzeyde ve Türkiye’de eşitsizliklerin değerlendirilmesi için daha açıklayıcı yeni bir çerçeve önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Gelir eşitsizliği gelir dağılımı küreselleşme toplumsal sınıflar orta sınıf yoksulluk.