ÖZET
Bu makale, 19. yüzyıl sonlarında Amerikan kentlerinde endüstriyel gelişmeyle keskinleşen toplumsal sınıf ayrışmalarına karşı bir çözüm arayışıyla İngiltere’den ABD’ye aktarılan yerleşim evi hareketine odaklanmaktadır. Hareketin, Amerikan toplumsal koşulları içinde kendi formunu kazanırken kentsel yoksulluğa dair toplumsal kabullerin dönüşümüne nasıl katkı sağladığı makalenin temel problematiğidir. Orta ve üst sosyoekonomik sınıflardan, özellikle kadın gönüllülerin, kentin göçmen yoğun yoksul mahallelerine yerleşerek sosyal sorunlara yerinden müdahale etmeleri esasına dayanan yerleşim evi yaklaşımının kentsel yoksulluğa ilişkin bakış açısındaki dönüşüme katkısı tarihsel yöntemle ele alınmıştır. Bu kapsamda, ABD’de sosyolojinin de kurumsallaşmaya başladığı 1880-1920 arasındaki reform döneminde faaliyet göstermiş ve kentsel yoksulluğa yaklaşımlarıyla temsiliyet gücü yüksek yerleşim evlerine ait raporlar, otobiyografiler ve dönemin sosyopolitik bağlamını yansıtan kaynaklar analiz edilmiştir. Bulgular, yerleşim evlerinin faaliyetleriyle ve veriye dayalı reform talepleriyle yoksulluğu bireysel zafiyetlerle açıklayan anlayışı sarsarak kamu politikaları üzerinde etkili olduklarını göstermektedir. Ortaya çıkış nedenleri ve çalışma yöntemleriyle yerleşim evleri deneyimi, Amerikan kent tarihi ve sosyolojisinin kaygılarını kavramak kadar, Amerikan sosyal refah anlayışının dönüşümünü, günümüz STK’larını ve taban kültür hareketlerinin dinamiklerini anlamaya da katkı sunmaktadır. Makale, bu tarihsel deneyim üzerinden günümüz sosyal politika ve sivil toplum dinamikleri arasındaki düşünsel sürekliliğe dikkat çekmeyi hedefler.
