Makale

Otizmli Çocuğu Olan Annelerin Özel Eğitim Kurumlarındaki Mekânsal Deneyimleri: Bağımlı Boş Zaman ve Onarıcı Ayna Mekânlar

ÖZET

Bu makale, otizmli çocuğu olan annelerin İstanbul’da bulunan çeşitli özel eğitim kurumlarının içinde yer alan mekânlarda yaşadıkları toplumsal karşılaşmaları ve bu karşılaşmaların sonucunda ortaya çıkan sosyalleşme pratiklerini mekân-insan ilişkisi bağlamında sorunsallaştırmaktadır. Söz konusu sorunsallaştırmayı gerçekleştirmek ve ayrıca yeni kavramlar geliştirebilmek adına nitel araştırma yönteminin alt desenlerinden biri olan inşacı temellendirilmiş teori yaklaşımı tercih edilmiştir. Buradan hareketle bir eğitim kurumuna kayıtlı, 6-18 yaş aralığında otizmli çocuğu olan ve İstanbul’da ikamet eden 19 anneyle yarı-yapılandırılmış soru formu eşliğinde tamamı yüz yüze olmak üzere derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nitel veriler MAXQDA adlı yazılım programında aşamalı olarak kodlanmış ve ulaşılan temalarla birlikte anlamlı bir yapı inşa edilmeye çalışılmıştır. Katılımcılara boş zaman kazandıran, onları benzer sosyal özellikleri paylaştıkları kişilerle bir araya getirip tanıştıran, aralarında biz duygusu oluşturan ve sosyalleşmelerini sağlayıp olumlu etkiler yapan bu mekânlar, çeşitli teorisyenler tarafından üretilen kuramlardan da destek alınarak onarıcı ayna mekânlar şeklinde kavramsallaştırılmıştır. Söz konusu mekânlar içerisinde sosyalleşmeye imkân tanıyan boş zaman da araştırma sürecinde keşfedilen bağımlı boş zaman kavramıyla açıklanmıştır. Bu anlamda otizmli çocuğu olan anneleri konu edinen çalışmalarda göz ardı edilen mekânlara dair teorik bir perspektif kazandırılmak istenmiştir. 

Anahtar Kelimeler

Otizm Otizmli Çocuğu Olan Anneler Mekân-insan İlişkisi Bağımlı Boş Zaman Onarıcı Ayna Mekânlar